Databankrechten zijn een typisch gevolg van de digitalisering van de samenleving. Het succes van het internet was zo groot dat er behoefte ontstond aan methodische ordening van de brei aan gegevens op het world wide web. Bovendien werd ook het reguliere aanbod van producten en diensten massaal op het internet gezet. Dit gebeurde ook in georganiseerde en methodische zoekstructuren teneinde de gebruiker zoveel te faciliteren. Er werd veel geld geinvesteerd in deze online producten. Echter, het conventionele systeem van IE-rechten voldeed niet om deze investeringen afdoende te beschermen. Tegen deze achtergrond zijn de databankrechten in het leven geroepen.
Het databankenrecht is dus relatief nieuw recht ter bescherming van databanken en komt voort uit de Europese richtlijn 96/9/EG. Voordien kon alleen via het auteursrecht en het leerstuk van de ongeoorloofde mededinging in sommige Europese lidstaten de inhoud van de databank worden beschermd. De Europese wetgever heeft dat onwenselijk geacht en heeft het databankrecht in het leven geroepen.
De richtlijn verstaat onder een databank: een verzameling van werken, gegevens of andere zelfstandige elementen, systematisch of methodisch geordend, en afzonderlijk met elektronische middelen of anderszins toegankelijk. Een databank hoeft dus niet perse digitaal te zijn. Wel moet er een systematiek in zijn gebracht en moet de verzameling gegeven afzondelijk toegankelijk zijn. In de digitale wereld betekent dat veelal via een (geavanceerd) zoekscherm doorzoekbaar.
Een databank komt alleen voor bescherming in aanmerking indien de fabrikant van de databank voor de verkrijging, controle of de presentatie van de inhoud in kwalitatief of kwantitatief opzicht getuigt van een substantiele investering. Indien van een substantiele investering sprake is kan de fabrikant van de databank de opvraging en/of hergebruik ervan verbieden. Alleen dan ontstaat er van rechtswege een databankrecht.
De definitie van opvraging en hergebruik wordt in de richtlijn gegeven, maar heeft desalniettemin al tot veel discussie in de jurisprudentie en literatuur geleid. Interessant voor een advocaat gespecialiseerd in het databankrecht, maar lastig voor rechtszoekenden. Vooral wat verstaan moet worden onder het herhaald en systematisch opvragen en/of hergebruiken van niet-substantiele delen van de databanken is niet duidelijk. Daarover worden nu door het Haagse Hof vragen gesteld aan het Europese Hof van Justitie. Hiervoor verwijs ik naar mijn annotaties over de Gaspedaal.nl-zaak. Lees hier en hier.
De duur van het databankenrecht is 15 jaar. Zodra de databank weer substantieel gewijzigd wordt gaat voor de door die investering ontstane databank een eigen beschermingstermijn in.
De praktijkgroep IE/IT van Deterink heeft gespecialiseerde advocaten op het gebied van het databankrechten. Het adviseren over de exploitatie van databankrechten en het voeren van inbreukprocedures behoren tot de dagelijkse praktijk van een advocaat databankrecht. Ook voor het opstellen en beoordelen van contracten (bijvoorbeeld overdracht-, licentie-, distributie-, en/of samenwerkingsovereenkomsten) kunt u een beroep doen op onze advocaten.
Wij zijn altijd bereid tot een geheel vrijblijvend kennismakingsgesprek. Klik hier voor onze contactgegevens.
